Oświetlenie awaryjne. Wstęp

Następstwem wyłączenia lub zaniku napięcia zasilającego obiekt w energię elektryczną jest wyłączenie oświetlenia podstawowego. Przyczyn tego zdarzenia może być kilka jak:

– świadome działanie służb budynkowych lub miejskich związane z sytuacją zagrożenia w tym pożarowego,

– atak terrorystyczny,

– wandalizm,

– przeciążenie systemu elektroenergetycznego,

– awaria zasilania „z miasta”,

– warunki pogodowe

– i inne.

W każdej z tych sytuacji osoby przebywające w budynku muszą mieć możliwość bezpiecznej ewakuacji – bezpiecznego opuszczenia zagrożonego obszaru.

Prawa, obowiązki, zasady związane z koniecznością stosowania oświetlenia awaryjnego oraz wymogi jego konserwacji wynikają z obowiązujących w Polsce przepisów. Szczegóły techniczne określone są dokumentach takich jak Ustaw i Rozporządzenia, Polskie Normy, świadectwa dopuszczenia CNBOP, wytyczne Organizacji Technicznych jak SEP czy SITP, dane katalogowe w tym wytycznych instalacji, montażu i konserwacji udostępnione przez producentów oraz wiedza techniczna wyniesioną ze szkół zawodowych i nabyta przez lata praktyki zawodowej
Przykładowy schemat zależności przedstawia rysunek 1 poniżej. Szczegółowe informacje i odniesienia znajdziemy w dalszej części opracowania w rozdziale V. Przytoczono tam najważniejsze fragmenty lub odwołania do zapisów tematycznie związanych z oświetleniem awaryjnym.

Rysunek 1 Diagram zależności dla oświetlenia awaryjnego

Jako, że oświetlenie awaryjne ma bezpośredni związek z bezpieczeństwem ludzi, to na każdym etapie procesu od projektowania przez wykonawstwo, odbiory do eksploatacji osoby odpowiedzialne muszą dołożyć maksymalnej należytej staranności tak, żeby produkt końcowy spełniał swoje założenia. Dużym ryzykiem eksploatacyjnym jest fakt, że oświetlenie ma zadziałać w momencie zagrożenia, czyli w normalnej eksploatacji wszelkie niesprawności mogą być niezauważone, jeśli nie przeprowadza się wszystkich wymaganych prawem czynności w ramach przeglądów i konserwacji.
Równie istotnym aspektem, co jakość jest jego koszt „całkowity” oświetlenia awaryjnego. Dla Inwestora będzie to koszt nie tylko związany z kosztem projektu i wykonania, ale także koszt związany z kosztem energii, serwisowania, dozoru i konserwacji. Decydując się na konkretne rozwiązanie techniczne należy przeprowadzić analizę finansową tak, żeby się nie okazało, że rozwiązanie tanie na etapie budowy jest dużo droższe na etapie eksploatacji. Poniższy diagram, przedstawia przykładowy rozdział kosztów.

Rysunek 2 Przykładowy rozkład kosztów dla oświetlenia awaryjnego

Ostatni element, który najczęściej okazuje się najważniejszy dla Inwestora i Architekta, to estetyka wykonania instalacji, a w szczególności dostosowanie opraw oświetlenia awaryjnego i znaków ewakuacyjnych do wizji architekta wnętrz. Estetyka montażu, możliwość odpowiedniego doboru opraw oświetleniowych czyli szeroka paleta dostępnych wzorów tak, żeby oprócz wymagań podstawowych można było spełnić wymagania ustalone dla wnętrza.
Tak, więc widzimy, że oświetlenie awaryjne musi spełniać szereg różnorodnych wymagań a w szczególności:
– zapewniać zgodność wykonania z przepisami przeciwpożarowymi
– zapewniać zgodność z warunkami technicznymi, normami dla instalacji i wyrobów
– zapewniać wysoką trwałość, odporność plastików na starzenie
– gwarantować zachowanie wysokich walorów estetycznych i użytkowych
– zapewniać niski koszt nie tylko na etapie inwestycji, ale także w trakcie eksploatacji
– gwarantować dostęp do części zamiennych przez długi okres
– gwarantować niski koszt zużycia energii elektrycznej